Jesteś tutaj

"Ikona – oblicze wiary" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Ziemi Lubuskiej

  • "Ikona – oblicze wiary" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Ziemi Lubuskiej
    Fot. Muzeum Ziemi Lubuskiej

W środę 22 lutego w Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze została otwarta wystawa czasowa pt. "Ikona – oblicze wiary". Wszystkie wystawione prace pochodzą ze zbiorów zielonogórskiego muzeum. Łącznie można obejrzeć ok. 250 ikon powstałych od XVIII do XX wieku.

- Sztuka ikony wywodzi się z hellenistycznego Wschodu, najstarsze zachowane przedstawienia pochodzą z V i VI wieku. Są to najczęściej wyobrażenia malowane techniką enkaustyczną, temperową i olejną, choć znane są także dzieła tworzone w mozaice, metalu, drewnie, marmurze, kości słoniowej czy emalii. Przed podziałem Kościoła na wschodni i zachodni czcią obdarzali je wszyscy chrześcijanie – wyjaśnia dr Longin Dzieżyc, kurator wystawy.

Wszystkie wyeksponowane ikony "ułożono" według typów przedstawień. Pokaz otwierają wizerunki Chrystusa Pantokratora. Są one najpopularniejszym motywem sztuki ikonowej. Podobnie jak św. Mikołaj, który jest ulubionym i najczęściej wyobrażanym świętym kościoła wschodniego. - Zgodnie z doktryną Kościoła wschodniego w ikonach portretujących Chrystusa, Matkę Boską i świętych tkwi cząstka ich świętości w nadprzyrodzony sposób przenikająca obraz, a archetypy przedstawień zostały objawione pierwszym malarzom zakonnym. Twórców obowiązywało bezwzględne przestrzeganie kanonów ikonograficznych – kompozycyjnych i warsztatowych – informuje dr Longin Dzierżyc. Sztuka malowania ikon dotarła na Ruś z Bizancjum w XI wieku, wraz z przyjęciem chrześcijaństwa. Jednak dopiero XV wiek stał się „złotym wiekiem” rosyjskiego malarstwa ikonowego. Ukoronowaniem moskiewskiej szkoły malowania ikon była twórczość – Andreja Rublowa (1370-1430) i Dionizego (połowa XV i pierwsza ćwierć XVI w.).

Można zobaczyć też tzw. ikony świąteczne poświęcone głównym wydarzeniom prawosławnego kalendarza. Na szczególną uwagę zasługują tu tzw. mineje pełniące rolę ksiąg liturgicznych dla niepiśmiennych z przedstawieniami rzędów świętych i świąt na każdy miesiąc roku. W XVIII, a przede wszystkim w XIX stuleciu na malarstwo ikon przemożny wpływ wywarła sztuka świecka, wnosząca elementy wielkich stylów od baroku po secesję. Stąd w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku tradycyjne malarstwo ikon nie wytrzymało konkurencji taniej fabrycznej produkcji wykorzystującej technikę barwnego druku. Jednakże najlepsi artyści pozostali wierni tradycji. Głównymi odbiorcami dzieł w stylu klasycznym byli staroobrzędowcy.

Największym obiektem w zbiorach zielonogórskiego Muzeum jest malowana na płótnie płaszczanica z początku XX wieku ze sceną Chrystusa w grobie, wystawiana w obrzędach Wielkiego Piątku i Wielkiej Soboty. - Szczególnie jednak ulubionym i najczęściej wyobrażanym świętym Kościoła wschodniego, jest święty Mikołaj zwany cudotwórcą. Ten "ruski bóg", to patron Moskwy i całej Rosji, opiekun dzieci, rybaków, żeglarzy, kupców, podróżnych, uczonych, studentów, a także panien myślących o zamążpójściu. Biskup z Mirry od wieków pomaga w odnalezieniu zguby, strzeże od wilków i sztormu – podkreśla dr Longin Dzierżyc.

Początki kolekcji ikon w zielonogórskim Muzeum sięgają roku 1973. Zbiór jest efektem wieloletniej współpracy z Urzędem Celnym, Placówkami Straży Granicznej, Policją oraz Urzędem Skarbowym. Tworzą go dzieła powstałe od XVIII do początku XX wieku. Dominuje ikona rosyjska, jej wielowiekowy dorobek obejmuje oprócz motywów bizantyjskich także wizerunki rosyjskich świętych oraz postacie historyczne. Mamy nadzieję, że wystawa ikon przybliży bogate dzieje tej sztuki, wprowadzając w pełen ekspresji i oryginalności świat kultury bizantyjskiej, uzmysławiając odwieczne związki w panteonie sztuki dorobku Wschodu i Zachodu oraz tradycji ze współczesnością.

  • "Ikona – oblicze wiary" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Ziemi Lubuskiej
    Fot. Muzeum Ziemi Lubuskiej
  • "Ikona – oblicze wiary" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Ziemi Lubuskiej
    Fot. Muzeum Ziemi Lubuskiej
  • "Ikona – oblicze wiary" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Ziemi Lubuskiej
    Fot. Muzeum Ziemi Lubuskiej
  • "Ikona – oblicze wiary" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Ziemi Lubuskiej
    Fot. Muzeum Ziemi Lubuskiej
  • "Ikona – oblicze wiary" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Ziemi Lubuskiej
    Fot. Muzeum Ziemi Lubuskiej
  • "Ikona – oblicze wiary" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Ziemi Lubuskiej
    Fot. Muzeum Ziemi Lubuskiej
  • "Ikona – oblicze wiary" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Ziemi Lubuskiej
    Fot. Muzeum Ziemi Lubuskiej
  • "Ikona – oblicze wiary" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Ziemi Lubuskiej
    Fot. Muzeum Ziemi Lubuskiej
  • "Ikona – oblicze wiary" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Ziemi Lubuskiej
    Fot. Muzeum Ziemi Lubuskiej
  • "Ikona – oblicze wiary" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Ziemi Lubuskiej
    Fot. Muzeum Ziemi Lubuskiej
  • "Ikona – oblicze wiary" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Ziemi Lubuskiej
    Fot. Muzeum Ziemi Lubuskiej
  • "Ikona – oblicze wiary" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Ziemi Lubuskiej
    Fot. Muzeum Ziemi Lubuskiej
  • "Ikona – oblicze wiary" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Ziemi Lubuskiej
    Fot. Muzeum Ziemi Lubuskiej
  • "Ikona – oblicze wiary" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Ziemi Lubuskiej
    Fot. Muzeum Ziemi Lubuskiej
  • "Ikona – oblicze wiary" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Ziemi Lubuskiej
    Fot. Muzeum Ziemi Lubuskiej
  • "Ikona – oblicze wiary" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Ziemi Lubuskiej
    Fot. Muzeum Ziemi Lubuskiej
  • "Ikona – oblicze wiary" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Ziemi Lubuskiej
    Fot. Muzeum Ziemi Lubuskiej
  • "Ikona – oblicze wiary" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Ziemi Lubuskiej
    Fot. Muzeum Ziemi Lubuskiej